Trong thị trường chứng khoán, các chỉ số và thuật ngữ như dư mua và dư bán đóng vai trò quan trọng trong việc giúp nhà đầu tư đưa ra các quyết định giao dịch đúng đắn. Vậy dư mua dư bán là gì? Chúng thể hiện điều gì và làm thế nào để giao dịch hiệu quả khi gặp tình trạng dư mua hoặc dư bán? Cùng tài chính tìm hiểu chi tiết qua bài viết dưới đây.
1. Dư mua dư bán là gì?
Dư mua và dư bán là thuật ngữ mô tả tình trạng khối lượng cổ phiếu chưa được thực hiện giao dịch trên thị trường chứng khoán. Cụ thể:

- Dư mua: là số lượng cổ phiếu mà nhà đầu tư đang chờ để mua, với mức giá mà họ sẵn sàng chi trả. Dư mua phản ánh nhu cầu mua của thị trường. Khi dư mua lớn, có nghĩa là nhu cầu mua cổ phiếu đang cao hơn cung.
- Dư bán: là số lượng cổ phiếu mà nhà đầu tư đang chờ để bán, với mức giá mà họ yêu cầu. Dư bán cho thấy lượng cổ phiếu đang có sẵn để bán ra thị trường. Khi dư bán lớn, có thể thấy rằng cung đang vượt cầu trên thị trường.
Dư mua và dư bán được hiển thị trong bảng giá chứng khoán, cho phép nhà đầu tư quan sát và đưa ra quyết định về việc mua hay bán cổ phiếu.
2. Dư mua dư bán thể hiện là điều gì?
Thông qua dư mua và dư bán, nhà đầu tư có thể nhận ra mức độ cung cầu của cổ phiếu và những thay đổi trong xu hướng giá của cổ phiếu đó. Các thông tin này cực kỳ quan trọng trong việc dự đoán xu hướng của thị trường.
- Dư mua lớn hơn dư bán: điều này cho thấy thị trường đang có sự cầu cao hơn cung, có thể là dấu hiệu cho thấy cổ phiếu có khả năng tăng giá trong tương lai. Nhà đầu tư có thể tận dụng cơ hội này để mua vào và chờ đợi giá cổ phiếu tăng.
- Dư bán lớn hơn dư mua: khi cung vượt cầu, có thể thấy rằng thị trường đang có sự bán tháo hoặc nhu cầu đối với cổ phiếu này đang giảm dần. Đây có thể là dấu hiệu cho thấy cổ phiếu có thể giảm giá trong tương lai. Nhà đầu tư có thể cân nhắc bán ra hoặc đợi đến khi giá ổn định hơn.
Ngoài ra, dư mua và dư bán cũng giúp nhà đầu tư nhận diện được mức độ thanh khoản của cổ phiếu. Cổ phiếu có dư mua và dư bán cao thường có tính thanh khoản tốt, trong khi đó, cổ phiếu có khối lượng dư thấp có thể có thanh khoản yếu, khiến việc giao dịch trở nên khó khăn hơn.
3. Dư mua dư bán được hiển thị như thế nào?

Trên bảng giá chứng khoán, thông tin dư mua và dư bán được thể hiện dưới dạng các mức giá và khối lượng cổ phiếu đang chờ khớp lệnh. Thông thường, bảng giá sẽ hiển thị ba mức giá tốt nhất của dư mua và dư bán. Cụ thể:
- Mức giá 1: là mức giá tốt nhất mà người mua sẵn sàng trả và người bán sẵn sàng chào bán. Đây là mức giá cao nhất trong ba mức giá được hiển thị.
- Mức giá 2: là mức giá tiếp theo sau mức giá 1, trong trường hợp không có giao dịch xảy ra ở mức giá 1.
- Mức giá 3: là mức giá cuối cùng, nếu không có giao dịch nào xảy ra ở mức giá 1 và 2.
Ngoài ba mức giá này, còn rất nhiều mức giá khác mà nhà đầu tư không thể nhìn thấy trực tiếp. Các mức giá này sẽ được ẩn đi khi không đủ diện tích hiển thị trên bảng giá chứng khoán.
4. Cách giao dịch khi thị trường dư mua nhiều hơn dư bán và ngược lại

Việc quan sát dư mua và dư bán là gì không chỉ giúp bạn nhận diện xu hướng giá mà còn cung cấp cho bạn thông tin về thời điểm nào nên mua vào hoặc bán ra cổ phiếu. Sau đây là một số chiến lược giao dịch dựa trên tình trạng dư mua và dư bán:
Khi dư mua nhiều hơn dư bán
Khi dư mua vượt dư bán, điều này chứng tỏ rằng cầu đang vượt cung. Điều này có thể là dấu hiệu cho thấy giá cổ phiếu sẽ tăng trong tương lai. Trong trường hợp này, nhà đầu tư có thể xem xét mua vào cổ phiếu, kỳ vọng rằng giá sẽ tăng và họ có thể bán ra với giá cao hơn.
Chiến lược giao dịch:
- Mua vào cổ phiếu khi thấy cầu cao và cung thấp.
- Theo dõi sự tăng trưởng của cổ phiếu và bán ra khi đạt mức giá kỳ vọng.
Khi dư bán nhiều hơn dư mua
Khi dư bán vượt dư mua, điều này chỉ ra rằng cung đang vượt cầu. Cổ phiếu có thể sẽ giảm giá nếu tình trạng này tiếp tục. Nhà đầu tư nên xem xét bán ra cổ phiếu để tránh bị lỗ nếu giá giảm.
Chiến lược giao dịch:
- Bán ra cổ phiếu khi thấy cung nhiều hơn cầu.
- Kiểm tra các yếu tố tác động đến cổ phiếu và xem xét bán nếu có dấu hiệu giảm giá.
Tuy nhiên, dù dư mua hay dư bán có xu hướng như thế nào, nhà đầu tư cũng cần phải kết hợp nhiều yếu tố khác như kết quả kinh doanh của công ty, tin tức kinh tế và các chỉ số tài chính để đưa ra quyết định chính xác.
Xem thêm: Hiểu về bán giải chấp cổ phiếu và cách tránh rủi ro
Xem thêm: Cổ phiếu đầu cơ là gì, nên hay không đầu tư theo cách này
Việc hiểu rõ và nắm bắt được những yếu tố này giúp nhà đầu tư đưa ra các quyết định giao dịch hợp lý, tối ưu hóa lợi nhuận và giảm thiểu rủi ro.



























